Klasyczny tatuaż i więzienne dziary to dwa różne światy. I choć wiele wzorów wykonanych podczas odsiadki wygląda podobnie do zrobionych na wolności, to ich symbolika, wartość i sposób powstania mają dużo głębszy i głęboko skrywany sens. Mimo, że w Polsce tatuowanie się więźniów i nakłanianie do tatuażu jest zabronione, to łamanie tego przepisu jest dziś powszechną normą.

Od kiedy?

Ciężko jednoznacznie stwierdzić od kiedy tatuaż trafił za kratki. Część badaczy tematu twierdzi, że zwyczaj ten zapoczątkowali marynarze jeszcze w XIV w. Załogi statków składały się zwykle z lubiących wypić i dać w mordę prawdziwych wilków morskich. Bawiąc w porcie nie rzadko zdarzało im się wpaść „na trochę” do paki. To jednak bardziej legenda niż potwierdzone naukowo fakty. Pewne jest za to, że tatuowanie więźniów ma bardzo bogate tradycje.

Po co?

Tatuaże to nieodłączny element więziennej rzeczywistości. Powstają nie tylko przez klasyczne wytatuowanie, ale także przez pocięcia i poparzenia skóry. Takie działanie to przede wszystkim forma ekspresji i samookreślenia. Bardzo często do zajrzenia w więzienny życiorys danej osoby nie potrzebne są żadne akta, bo całe swoje życie ma zapisane w formie tatuaży. Mówią one o przynależności do danej grupy (grypsujących, niegrypsujących, i najniższy w hierarchii cweli), o liczbie i szczegółach odsiadki, rodzaju popełnionych zbrodni, a także o preferencjach seksualnych. Pełnią też funkcje komunikacyjną, dlatego ważny jest wzór i miejsce danego tatuażu.

Generalnie więzienne wzory można podzielić na trzy grupy: dobrowolne znaki, związane z grypserą i symbole.

Dobrowolne znaki

Powstają na życzenie i są to głównie znaki symbolizujące przestępcze profesje. Ich znaczenie jest ogólnie znane np. kropka oznacza fach przestępczy, z dodatkiem znaku dolara - cinkciarza, a księżyca - złodzieja, który grasuje nocą. Jeśli kropka jest za kratami, to znak, że złodziej był, albo jest w więzieniu. Nie bez powodu powstają one na zewnętrznej części prawej dłoni, pomiędzy palcem wskazującym i kciukiem. To miejsce szczególnie widoczne podczas podawania ręki.

Wytatuowana na szyi twarz przesłonięta w połowie chustką i ręka z rewolwerem to „nieuchwytny przestępca”, „tajemniczy bandyta”. Tatuowane na ramieniu serce z wbitymi dwoma ostrzami i kropką w środku – „człowiek do wynajęcia”.